Porozumienie rodzicielskie w toku sprawy o rozwód

Czy warto zawrzeć porozumienie rodzicielskie (rodzicielski plan wychowawczy) w toku sprawy o rozwód?

W tym wpisie postaram się zachęcić rodziców, którzy podjęli decyzję o rozwodzie, a mają wspólne małoletnie dzieci, by w sprawach dotyczących dzieci wypracowali zgodnie porozumienie dotyczące sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej po rozwodzie, kontaktów z dziećmi i świadczeń alimentacyjnych na ich rzecz.

Wprawdzie przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nakładają na sąd obowiązek, aby w wyroku rozwodowym znalazło się rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz o tym, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka, jednakże rodzice mogą w tym zakresie zawrzeć porozumienie, które jeśli tylko będzie zgodne z dobrem dziecka, zostanie uwzględnione przez sąd i stanie się podstawą orzeczenia sądu w części dotyczącej dzieci stron.

W pierwszej kolejności pragnę zwrócić uwagę, że wypracowanie takiego porozumienia jest wyrazem przejścia przez małżonków ponad wzajemne żale, pretensje i silne emocje towarzyszące rozwodowi. Niezależnie od powodów, które stanęły u podstaw decyzji o rozstaniu, także strona domagająca się rozwodu przeżywa silne emocje, które nie powinny z całą pewnością rzutować na relację rodzic-dziecko. Jeśli uda się więc zawrzeć porozumienie pomiędzy rodzicami, jest to dobry znak, że w sprawach ich dzieci możliwe jest zgodne współdziałanie bez potrzeby poddawania tych spraw rozstrzygnięciu sądu.

Co istotne, osiągnięcie porozumienia pomiędzy małżonkami, pozwoli zachować pełną władzę rodzicielską po stronie każdego z rodziców. Obecnie obowiązujące regulacje priorytet nadają prawu dziecka do wychowania przez oboje rodziców, sąd może jednakże powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. W przypadku braku wspólnego stanowiska rodziców co do kwestii dotyczących dziecka, sąd zwykle więc ogranicza władzę rodzicielską jednego rodzica, czego oczywiście można uniknąć zawierając porozumienie.

Pamiętać należy, że porozumienie jest szczególnie pożądane w kontekście ustalania kontaktów dziecka z rodzicami, albowiem gdy strony nie będą w tym zakresie zgodne, to sąd będzie zobowiązany ustalić je wyroku. W tym miejscu wypada zauważyć, że doświadczenie zawodowe pokazuje, że rzadko strony są zadowolone z rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie kontaktów, gdyż nie są one dostosowane do aktualnej sytuacji dzieci i potrzeb dziecka.

Dodatkowo, sądy nie wskazują w wyrokach szeregu istotnych kwestii, które w sprawach dotyczących dzieci mogą skonfliktować rozwodzących się małżonków – rodziców, a którego to konfliktu można byłoby uniknąć, gdyby strony zawarły porozumienie. I tak, sąd z reguły nie zamieszcza w treści wyroku, co się stanie, gdy kontakty nie odbędą się z powodu choroby strony bądź dziecka, czy też nie rozstrzyga, kto poniesie znaczny wydatek w postaci np. zabiegu operacyjnego koniecznego do przeprowadzenia u dziecka.

Porozumienie w zakresie spraw dotyczących rodziny pozwala również na szybsze zakończenie postępowania rozwodowego, gdyż w takim przypadku sąd nie musi przeprowadzać zbyt rozbudowanego postępowania, zaś dzieci w mniejszym stopniu odczują negatywne konsekwencje rozwodu.

Podsumowując, ugody w sprawach rodzinnych zawsze są więc pożądane. Jeżeli jednak po pewnym czasie stosunki rodziców się pogorszą, a ugoda nie jest realizowana w zamierzony sposób, wówczas nic nie stoi na przeszkodzie, aby kwestie sporne poddać pod rozstrzygnięcie sądu.
W internecie dostępnych jest wiele „podstawowych” wzorów porozumień rodzicielskich, jednakże pamiętajmy, by za każdym razem zastanowić się, co jest szczególnie istotne dla nas i naszych dzieci i odpowiednio sformułować to w porozumieniu. Ten dokument będzie bowiem służyć zapewne kilka dobrych lat, stąd warto przygotować go tak, by nie budził wątpliwości i być realizowany przez obie strony.

Posted in Blog.