Odrzucenie spadku przez małoletniego

Jak wspomniałam w poprzednim wpisie, na miejsce rodzica odrzucającego spadek automatycznie wchodzą jego dzieci. Jeśli dzieci są pełnoletnie mogą same udać się do notariusza lub sądu i odrzucić spadek. Sytuacja komplikuje się, gdy oświadczenie o odrzuceniu spadku chce złożyć osoba małoletnia.

W takim przypadku koniecznym jest, z racji iż jest to czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, uzyskanie przez przedstawiciela ustawowego dziecka zezwolenia na odrzucenie w imieniu małoletniego spadku. Sądem właściwym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Rodzice muszą uzasadnić swój wniosek. Sąd oceni celowość odrzucenia spadku, to jest przede wszystkim, czy na odrzuceniu spadku nie ucierpi majątek dziecka. Ważne jest zatem udowodnienie, że przyjęcie spadku nie będzie dla dziecka korzystne. Termin sześciomiesięczny dla dziecka liczony jest od dnia odrzucenia spadku przez ich rodzica. Bieg terminu do złożenia oświadczenia w imieniu małoletniego spadkobiercy ulega zawieszeniu, na czas trwania postępowania, po złożeniu wniosku do sądu opiekuńczego o zezwolenie na odrzucenie spadku (post. SN z dnia 20 listopada 2013 r., I CSK 329/13, OSNC 2014, nr 9, poz. 93). Po uzyskaniu zezwolenia rodzice małoletniego powinni złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku przed upływem terminu z art. 1015 § 1 k.c. (post. SN z dnia 25 maja 2012 r., I CSK 414/11, Lex nr 1254617). Samo udzielenie zgody przez sąd na odrzucenie spadku nie zastępuje oświadczenia spadkobiercy, a w imieniu małoletniego oświadczenie to składają jego przedstawiciele ustawowi. Niezłożenie oświadczenia ma ten skutek, że – pomimo zgody sądu – małoletni, po upływie ustawowo zakreślonego terminu, nabędzie spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

W praktyce rekomenduję klientom, będącym rodzicami dzieci, które takie oświadczenie o odrzuceniu spadku składają, by – pomimo braku zezwolenia Sądu – złożyli w terminie imieniu małoletnich spadkobierców stosowne oświadczenia, i w tym samym czasie zainicjowali postępowanie w przedmiocie wyrażenia przez Sąd zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Sąd właściwy do procedowania w przedmiocie odrzucenia spadku winien być powiadomiony o fakcie zainicjowania przed Sądem opiekuńczym postępowania o wyrażenie zezwolenia na odrzucenie spadku i na czas rozpoznania sprawy przez Sąd opiekuńczy postępowanie o odrzucenie spadku przez małoletniego winno być zawieszone. Po zakończeniu postępowania przed Sądem opiekuńczym rodzice winni przedłożyć zezwolenie Sądu na dokonanie czynności i wnosić o podjęcie zawieszonego postępowania o odrzucenie spadku.

Na zakończenie nadmieniam, że dla ważności czynności dokonanej przez przedstawiciela ustawowego konieczna jest uprzednia zgoda sądu opiekuńczego. Odrzucenie spadku dokonane bez zgody sądu lub z następczą zgodą sądu jest bezwzględnie nieważne.

Posted in Blog.