Dowody w postępowaniu w sprawie ustalenia albo zmiany kontaktów / w postępowaniu o rozwód w kontekście uregulowania kontaktów rodzica z dzieckiem. 

Wywiad środowiskowy 

Dowodem w postępowaniu w sprawie ustalenia albo zmiany kontaktów bądź w sprawie rozwodowej, gdy strony postępowania/ rozwodzący się małżonkowie mają małoletnie dzieci, może być wywiad środowiskowy przeprowadzany przez kuratora sądowego, a także dowód z opinii biegłych z OZSS (opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów).

Z tego wpisu dowiedzą się Państwo, kiedy dowód z wywiadu środowiskowego może być przeprowadzony, w jaki sposób dochodzi do jego przeprowadzenia, a także jaki ma wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie Sądu w sprawie.

Wywiad środowiskowy ma na celu ustalenie sytuacji socjalno-bytowej i wychowawczej małoletnich dzieci stron. Sąd zarządza przeprowadzenie tego wywiadu najczęściej w miejscu zamieszkania dzieci, właśnie dla uzyskania informacji o tym, w jakich warunkach dzieci żyją i wychowują się.

Wprawdzie wywiad środowiskowy nie jest obowiązkowy (Sąd może, a nie musi go zarządzić), jednakże w praktyce występuje dość często. Z moich obserwacji wynika, zwłaszcza w sprawach rozwodowych, że może z powodzeniem zastąpić go powołanie w sprawie świadka na okoliczności sytuacji socjalno-bytowej i warunków wychowawczych dziecka. Jak dotychczas, rzadko spotykam się z sytuacją, w której Sąd – gdy strona powołała świadka – zarządził dodatkowo przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Najczęściej kurator sądowy pojawiał się wówczas, gdy strony były głęboko skonfliktowane, kwestionowały informacje przekazywane Sądowi przez świadka, powoływały kolejnych świadków na okoliczności dotyczące sytuacji mieszkalno-wychowawczej dzieci.

A jak wygląda wywiad środowiskowy? Czy jest się o co martwić? 

Kurator sądowy z reguły nie informuje, kiedy będzie. Nie umawia się, przychodzi bez zapowiedzi. Gdy w domu nikogo nie zastanie, dzwoni, próbuje wówczas ustalić, kiedy domownicy są w domu, czy nawet zostawia kartkę z informacją, że by, i że prosi o kontakt celem umówienia się na spotkanie.

Gdy już do takiej wizyty kuratora dojdzie, wówczas zadaniem kuratora jest przyjrzeć się, jak żyje i w jakich warunkach wychowuje się dziecko. Kurator ogląda pokój, w którym dziecko śpi/uczy się/bawi. Zwraca uwagę, czy w domu panuje porządek, czy dziecko jest zadbane, schludnie ubrane. W końcu kurator rozmawia z dzieckiem i z każdym z rodziców/ rodzicem, z którym dziecko mieszka. Kuratora interesuje to, kto odprowadza i odbiera dziecko z przedszkola/szkoły, kto zajmuje się nim po powrocie do domu, kto się z nim bawi bądź odrabia lekcje, gdzie dziecko jada posiłki, czy jest zdrowe, w jaki sposób dziecko spędza czas wolny, jaki ma stosunek do rodziców, i jak jest zorientowane w sytuacji rodzinnej. Dziecko samo udziela odpowiedzi na te pytania bez obecności rodziców. Każde z rodziców rozmawia zaś z kuratorem na temat sytuacji dziecka w związku z rozstaniem rodziców, jego przyszłości, zrozumienia sytuacji rodziców i ich rozstania itd.

Dodać warto, że opinia kuratora z reguły jest przeprowadzana na samym początku postępowania, jeszcze przed pierwszym terminem rozprawy. Nie jest to przypadkowe, a to z tego powodu, że dostarcza Sądowi informacji o dziecku i rodzinie, jeszcze zanim usłyszy on, co o tej sprawie myślą bezpośrednio zainteresowane strony i ich świadkowie.

Po przeprowadzeniu takiego wywiadu do Sądu trafia opinia na piśmie, która zawiera poszczególne kluczowe dla sprawy informacje dotyczące małoletniego dziecka stron. Taka opinia jest przydatna dla Sądu przy wydawaniu rozstrzygnięcia m.in. w przedmiocie kontaktów rodziców z dzieckiem. Gdyby jednak porównywać dowód z wywiadu środowiskowego oraz dowód z badania OZSS, w mojej ocenie to właśnie ten drugi dowód jawi się jako kluczowy przy orzekaniu o tym, któremu z rodziców powierzyć władzę rodzicielską, czy w jaki sposób uregulować kontakty rodzica z dzieckiem.  

c

Posted in Blog.